Biografiya
Saidrasul Saidazizov – toshkentlik ma'rifatparvar, shoir va tarjimon. 1866-yilda Toshkentda tug'ilgan, 1933-yil 3-fevralda olamdan o'tgan.
Ta'limni Mahmud dasturxonchi madrasasida boshlagan, 1900-yilda rus-tuzem maktabini bitirgan. Madrasada o'zi ham mudarris bo'lgan; shu 1900-yildan boshlab rus-tuzem maktabi hamda o'qituvchilar seminariyasida «sharqiya muallimi» lavozimida xizmat qilgan.
Yangi usuldagi mahalliy maktablarni Toshkentda ochgan va ularni rus-tuzem maktablarining tarbiya-ta'lim uslubi asosida tayyorlangan dastur va darsliklar bilan ta'minlagan; ayni paytda o'zi ham o'qituvchilik qilgan. «Usuli savtiya» – tovush usulida yozilgan «Ustozi avval» darsligi (1902) 17 marta qayta bosilgan.
Ijodiy faoliyatida o'zbek, tojik va arab tillaridan foydalangan. G'azal, fard, ruboiy, tarix kabi janrlarda she'rlar va publitsistik maqolalar yozgan. G'azallarining mavzusi ishq, qolgan she'rlarida esa ilmli bo'lish, odob va axloq tarannum etilgan.
1910-yilda Moskva va Peterburgga borgan; bu safardan olgan taassurotlari 1910–1911-yillarda «Turkiston viloyatining gazeti»da e'lon qilingan. Rus ziyolilari – S. M. Gramenitskiy, A. N. Samoylovich va V. V. Bartold bilan do'stona munosabatda bo'lgan.
O'zbek tiliga birinchilardan bo'lib she'riy yo'l bilan I. A. Krilovning («Zuluk bilan ilon», «Tulki bilan uzum» va boshqa) hamda L. N. Tolstoyning («Qishloqi birla bolasi», «Fatonat» va boshqa) asarlarini tarjima qilgan.
Ta'lim
- Mahmud dasturxonchi madrasasiMadrasa · Toshkent
Hayot yo'li
- 1866Tug'ilgan
Toshkent shahrida.
- 1900Rus-tuzem maktabini tugatgan
Shu yildan «sharqiya muallimi» lavozimida ishlagan.
- 1902«Ustozi avval»
Tovush usuliga asoslangan darslik; 17 marta qayta chiqqan.
- 1910Moskva va Peterburgga safar
Safar taassurotlari 1910–1911-yillarda «Turkiston viloyatining gazeti»da bosilgan.
- 1933Vafot etgan
3-fevral kuni.
Asarlar
- «Ustozi avval» (1902)Darslik
- Krilov masallarining she'riy tarjimalari («Tulki bilan uzum», «Zuluk bilan ilon» va boshqalar)Tarjima
- L. N. Tolstoy asarlarining she'riy tarjimalari («Qishloqi birla bolasi», «Fatonat» va boshqalar)Tarjima