Биография
Саидрасул Саидазизов – тошкентлик маърифатпарвар, шоир ва таржимон. 1866-йилда Тошкентда туғилган, 1933-йил 3-февралда оламдан ўтган.
Таълимни Маҳмуд дастурхончи мадрасасида бошлаган, 1900-йилда рус-тузем мактабини битирган. Мадрасада ўзи ҳам мударрис бўлган; шу 1900-йилдан бошлаб рус-тузем мактаби ҳамда ўқитувчилар семинариясида «шарқия муаллими» лавозимида хизмат қилган.
Янги усулдаги маҳаллий мактабларни Тошкентда очган ва уларни рус-тузем мактабларининг тарбия-таълим услуби асосида тайёрланган дастур ва дарсликлар билан таъминлаган; айни пайтда ўзи ҳам ўқитувчилик қилган. «Усули савтия» – товуш усулида ёзилган «Устози аввал» дарслиги (1902) 17 марта қайта босилган.
Ижодий фаолиятида ўзбек, тожик ва араб тилларидан фойдаланган. Ғазал, фард, рубоий, тарих каби жанрларда шеърлар ва публитсистик мақолалар ёзган. Ғазалларининг мавзуси ишқ, қолган шеърларида эса илмли бўлиш, одоб ва ахлоқ тараннум этилган.
1910-йилда Москва ва Петербургга борган; бу сафардан олган таассуротлари 1910–1911-йилларда «Туркистон вилоятининг газети»да эълон қилинган. Рус зиёлилари – С. М. Граменитский, А. Н. Самойлович ва В. В. Бартолд билан дўстона муносабатда бўлган.
Ўзбек тилига биринчилардан бўлиб шеърий йўл билан И. А. Криловнинг («Зулук билан илон», «Тулки билан узум» ва бошқа) ҳамда Л. Н. Толстойнинг («Қишлоқи бирла боласи», «Фатонат» ва бошқа) асарларини таржима қилган.
Таълим
- Маҳмуд дастурхончи мадрасасиМадраса · Тошкент
Ҳаёт йўли
- 1866Туғилган
Тошкент шаҳрида.
- 1900Рус-тузем мактабини тугатган
Шу йилдан «шарқия муаллими» лавозимида ишлаган.
- 1902«Устози аввал»
Товуш усулига асосланган дарслик; 17 марта қайта чиққан.
- 1910Москва ва Петербургга сафар
Сафар таассуротлари 1910–1911-йилларда «Туркистон вилоятининг газети»да босилган.
- 1933Вафот этган
3-феврал куни.
Асарлар
- «Устози аввал» (1902)Дарслик
- Крилов масалларининг шеърий таржималари («Тулки билан узум», «Зулук билан илон» ва бошқалар)Таржима
- Л. Н. Толстой асарларининг шеърий таржималари («Қишлоқи бирла боласи», «Фатонат» ва бошқалар)Таржима