Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Shamsiddinxon Boboxonov
Tuzatish taklif qilish

Shamsiddinxon Boboxonov

O'rta Osiyo va Qozog'iston musulmonlari diniy idorasi raisi va besh respublika muftiysi (1982–1989), arabshunos olim, filologiya fanlari doktori, keyinchalik O'zbekistonning Misr va Saudiya Arabistonidagi elchisi.

Faoliyat:
Diniy arbob, Olim, Pedagog
Tug'ilgan:
8 aprel 1937(66 yosh) ♈ — 15 aprel 2003
Tug'ilgan joy:
Toshkent
Otasi:
Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon
  • Xalqlar do'stligi ordeni

Biografiya

Shamsiddinxon Ziyovuddinxon o'g'li Boboxonov 1937-yil 8-aprelda Toshkentda islom ulamolari xonadonida tug'ilgan: bobosi Eshon Boboxon va otasi Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon ketma-ket O'rta Osiyo va Qozog'iston musulmonlari diniy idorasining (SADUM) muftiylari bo'lgan. Ilk diniy ta'limni oilasida olgan, 28-sonli maktabni bitirgach, 1955-yilda Toshkent chet tillar institutining ingliz tili fakultetiga kirgan.

1961-yildan Moskvadagi SSSR Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida aspiranturada o'qib, arab filologiyasi bilan shug'ullandi. 1962-yildan SSSR musulmon tashkilotlarining xalqaro aloqalar bo'limida ishladi va 1960-yillarning o'rtalarigacha Qohiradagi Al-Azhar universitetida o'qidi. 1973-yilda «Arab tilida ikkilik son kategoriyasi» mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib, filologiya fanlari nomzodi bo'ldi; keyinchalik filologiya fanlari doktori ilmiy darajasiga ega bo'ldi.

1974-yilda Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida prorektor, 1975-yilda esa SSSRdagi yagona oliy islom o'quv yurtining rektori etib tayinlandi. Institutga o'qituvchilarni jalb qilish, moddiy bazani mustahkamlash va o'quv qo'llanmalarini nashr etish bilan shug'ullandi.

1982-yil oktabrida Toshkentdagi qurultoy qaroriga ko'ra otasining o'rniga O'rta Osiyo va Qozog'iston musulmonlari diniy idorasi raisi va besh respublika muftiysi bo'ldi, otasi vafot etgach (1982-yil dekabr) esa SSSR musulmon tashkilotlarining xalqaro aloqalar bo'limiga ham rahbarlik qildi. Uning davrida islom yodgorliklari ta'mirlandi, idora bosmaxonasi yangi binoga ko'chdi, 1985-yilda u Qur'onning navbatdagi nashrini tayyorlash kengashiga boshchilik qildi. 1985-yildan Iordaniya qirollik islom akademiyasining haqiqiy a'zosi edi. Xalqaro Abu Ali ibn Sino mukofoti va SSSR Xalqlar do'stligi ordeni bilan taqdirlangan.

1989-yil fevralida Barakxon madrasasida to'plangan ruhoniylar uning lavozimidan ketishini talab qilgach, idora raisligidan iste'foga chiqdi. Keyin O'zbekiston Fanlar akademiyasining Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida katta ilmiy xodim bo'lib ishladi. 1994–2001-yillarda O'zbekistonning Misr Arab Respublikasi va Saudiya Arabistoni Qirolligidagi favqulodda va muxtor elchisi, so'ngra 2001–2003-yillarda Tashqi ishlar vazirligi maslahatchisi bo'ldi.

Ilmiy asarlari qatorida otasi haqidagi kitob (rus tilida 1999-yil, o'zbek tilida 2001-yil) bor. Shamsiddinxon Boboxonov 2003-yil 15-aprelda vafot etgan va Toshkentdagi G'oyib ota qabristonida oilaviy sag'anaga dafn qilingan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1937
    Tug'ilishi

    Toshkentda islom ulamolari oilasida, SADUM muftiysi Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon xonadonida tug'ilgan.

  2. 1955
    Chet tillar institutiga kirishi

    28-sonli maktabni bitirib, Toshkent chet tillar institutining ingliz tili fakultetiga o'qishga kirgan.

  3. 1961
    Moskvada aspirantura

    SSSR Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining aspiranturasida arab filologiyasi bilan shug'ullana boshlagan.

  4. 1962–1966
    Al-Azhar universitetida ta'lim

    SSSR musulmon tashkilotlarining xalqaro aloqalar bo'limida ishlab, Qohiradagi Al-Azhar universitetida o'qigan va arab tilini mukammal o'rgangan.

  5. 1973
    Nomzodlik dissertatsiyasi

    Moskvada arab tilidagi ikkilik son kategoriyasiga bag'ishlangan dissertatsiyani himoya qilib, filologiya fanlari nomzodi bo'lgan.

  6. 1974–1982
    Toshkent islom institutida

    Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida avval prorektor (1974), so'ngra rektor (1975-yildan) bo'lgan.

  7. 1982
    SADUM raisi va muftiy

    Oktabrdagi qurultoyda otasining o'rniga O'rta Osiyo va Qozog'iston musulmonlari diniy idorasi raisi va besh respublika muftiysi etib saylangan.

  8. 1985
    Qur'on nashri kengashi va Iordaniya akademiyasi

    Qur'onning navbatdagi nashrini tayyorlash kengashiga boshchilik qilgan va Iordaniya qirollik islom akademiyasining haqiqiy a'zosi bo'lgan.

  9. 1989
    Iste'fo va ilmiy ish

    Fevralda idora raisi lavozimidan iste'foga chiqqan; keyin O'zbekiston Fanlar akademiyasining Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida katta ilmiy xodim bo'lgan.

  10. 1994–2001
    Elchilik faoliyati

    O'zbekistonning Misr Arab Respublikasi va Saudiya Arabistoni Qirolligidagi favqulodda va muxtor elchisi bo'lgan.

  11. 2001–2003
    Tashqi ishlar vaziri maslahatchisi

    O'zbekiston Tashqi ishlar vazirligida maslahatchi bo'lib ishlagan.

  12. 2003
    Vafoti

    15-aprelda vafot etgan va Toshkentdagi G'oyib ota qabristonida oilaviy sag'anaga dafn etilgan.

Asarlar

  • «Arab tilida ikkilik son kategoriyasi» (1973)
    Kandidatlik dissertatsiyasi

    Moskvada himoya qilingan, unga filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini bergan dissertatsiya.

  • «Misr kutubxonalarida saqlanayotgan Amir Temur va temuriylarga oid manbalar va qo'llanmalar katalogi» (1996)
    Katalog

    Misrlik professor Nasrulloh Mubashir at-Tarroziy bilan birga tayyorlangan va 1996-yilda Misrda nashr etilgan bibliografik kitob.

  • «So'nmas ziyo» (1998)
    Kitob

    Toshkentda 1998-yilda chop etilgan kitob.

  • «Muftiy Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon» (1999)
    Kitob

    Otasi va bobosi — muftiylar Ziyovuddinxon va Eshon Boboxon hayoti va faoliyatiga bag'ishlangan kitob: rus tilida 1999-yilda, o'zbek tilida («Shayx Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon», 2001) chop etilgan.

Shamsiddinxon Boboxonov (1937–2003) — Diniy arbob | Shaxs.uz