Xayriddin Saloh
Toshkentda tug'ilgan o'zbek shoiri va tarjimon, «Chashma», «Ikkinchi imtihon», «Tug'yon» to'plamlari hamda «Toshkent bilan suhbat» dostoni muallifi; 35 yoshida vafot etgan.
Biografiya
Xayriddin Saloh (haqiqiy familiyasi Salohiddinov) 1934-yil 15-yanvarda Toshkentda tug'ilgan. Maktabda o'qib yurgan yillaridayoq she'riyatga qiziqib qolgan va 1950-yillar boshida shoir G'ayratiy rahbarlik qilgan adabiy to'garakka qatnay boshlagan. To'garakda u Erkin Vohidov, Yusuf Shomansur, Sayyor kabi yosh shoirlar bilan birga mashq qilgan.
Birinchi she'ri 1950-yilda matbuotda chop etilgan. 1957-yilda ustozi Mirtemir uning «Niyat buloqlari», «Ko'li Qubbon» va «Olma» she'rlarini gazetada e'lon qildi. Shu yili Saloh Toshkent davlat pedagogika institutini tamomladi va turli gazeta hamda jurnallar tahririyatlarida adabiy xodim bo'lib ishlay boshladi: 1963–1966-yillarda «O'zbekiston madaniyati» gazetasida, 1968–1969-yillarda «Gulxan» jurnalida; manbalarda uning «G'uncha» jurnalida ishlagani ham qayd etiladi.
Shoirning birinchi to'plami «Chashma» 1950-yillarning oxirida (manbalarda 1958 yoki 1959-yil ko'rsatiladi) nashr etildi. 1960-yillarda «Ikkinchi imtihon» (1961), «Ishqim va rashkim» (1965), «Tug'yon» (1969) to'plamlari chiqdi. U 1966-yilgi Toshkent zilzilasiga bag'ishlangan «Toshkent bilan suhbat» dostonini, shuningdek «Na'matak», «Laylo» va she'riy xalq ijodkori Sulton Jo'raning hayotiga bag'ishlangan «Yangroq hayot» dostonlarini yozgan; bu dostonlar 1960-yillar o'zbek she'riyatining yutuqlari qatorida e'tirof etiladi.
Saloh tarjimon sifatida ham ishlagan: Bayron, Pushkin, Lermontov, Shevchenko, Rasul Hamzatov she'rlarini o'zbek tiliga o'girgan; Geynening lirikasidan qilgan tarjimalari o'quvchilar orasida keng tanilgan.
Xayriddin Saloh 1969-yilda 35 yoshida vafot etdi. O'limidan keyin «Izlar va hislar» (1974), «Shu'lalar qo'shig'i» (1975) va «Lirika» (1985) kitoblari nashr qilindi.
Ta'lim
- Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetiOliygoh · Toshkent · 1957
Karyera
- «Gulxan» jurnaliAdabiy xodim · Toshkent · 1968–1969
- «O'zbekiston madaniyati» gazetasiAdabiy xodim · Toshkent · 1963–1966
- «G'uncha» jurnaliAdabiy xodim · Toshkent
Hayot yo'li
- 1934Tug'ilishi
1934-yil 15-yanvarda Toshkentda dunyoga kelgan.
- 1950Birinchi she'ri
Dastlabki she'ri matbuotda e'lon qilingan.
- 1950-yillar boshiG'ayratiy to'garagi
Erkin Vohidov, Yusuf Shomansur, Sayyor bilan birga shoir G'ayratiy rahbarlik qilgan adabiy to'garakda shug'ullangan.
- 1957Mirtemir nashri va institutni tamomlash
Mirtemir uning uchta she'rini gazetada e'lon qilgan; shu yili Toshkent davlat pedagogika institutini tamomlagan.
- 1958–1959«Chashma» to'plami
Birinchi she'riy to'plami nashr etilgan (manbalarda 1958 yoki 1959-yil).
- 1961«Ikkinchi imtihon»
Ikkinchi to'plami chiqqan.
- 1963–1966«O'zbekiston madaniyati» gazetasi
Gazetada adabiy xodim bo'lib ishlagan.
- 1966«Toshkent bilan suhbat»
Toshkent zilzilasiga bag'ishlangan dostonini yozgan.
- 1968–1969«Gulxan» jurnali
Jurnal tahririyatida adabiy xodim bo'lgan.
- 1969Vafoti
1969-yil 5-iyunda 35 yoshida vafot etgan; shu yili «Tug'yon» va boshqa kitoblari chiqqan.
- 1974–1985Vafotidan keyingi kitoblar
«Izlar va hislar» (1974), «Shu'lalar qo'shig'i» (1975), «Lirika» (1985) nashr etilgan.
Asarlar
- «Chashma» (1959)She'rlar to'plami
Shoirning birinchi to'plami (manbalarda 1958 yoki 1959-yil).
- «Ikkinchi imtihon» (1961)She'rlar to'plami
1960-yillardagi ilk to'plamlaridan biri.
- «Ishqim va rashkim» (1965)She'rlar to'plami
Lirik she'rlar to'plami.
- «Toshkent bilan suhbat» (1966)Doston
1966-yilgi Toshkent zilzilasiga bag'ishlangan doston.
- «Tug'yon» (1969)She'rlar to'plami
Shoirning umrida chiqqan so'nggi to'plamlaridan biri.
- «Yangroq hayot» (1969)Doston
Sulton Jo'ra hayoti va ijodiga bag'ishlangan doston.
- «Na'matak» (1969)Doston
1960-yillar o'zbek she'riyatining yutuqlari qatorida tilga olinadigan doston.
- «Izlar va hislar» (1974)She'rlar to'plami
Vafotidan keyin nashr etilgan kitob.
- «Lirika» (1985)She'rlar to'plami
Vafotidan keyin chiqqan tanlangan she'rlar kitobi.
