Асосий қисмга ўтиш

Искандар Икромов

График рассом, ўзбек китоб графикаси асосчиларидан бири; Навоий, Ибн Сино ва бошқа классиклар асарларини нақш анъаналарида безаган, Ўзбекистон ССР халқ рассоми (1944).

Фаолият:
Рассом
Туғилган:
15 апрел 1904(68 ёш) ♈ — 6 ноябр 1972
Туғилган жой:
Тошкент
  • Ўзбекистон ССР халқ рассоми

Биография

Искандар Икромов 1904-йил 15-апрелда Тошкентда туғилган. Болалигидан санъатга қизиққан, дастлабки таълимни анъанавий тарзда олган: ислом маданияти тарихини, араб ёзувини, ўзбек мусиқаси ва амалий санъатини яхши билган. 1922–1924-йилларда Туркистон ўлка рассомлик мактабида ўқиган, 1925-йилдан Ленинград бадиий-саноат техникумида китоб санъати сирларини ўрганган ва 1929-йилда уни тамомлаган.

Ёшлигида «Муштум» ҳажвий журналида карикатуралари босилган; бу журнал таҳририятида Абдулла Қодирий ва Ғози Юнус ишлаган. 1929-йилдан 1959-йилгача Ўзбекистон давлат нашриётида безак бўлимини бошқарган — мамлакатда полиграфия рассоми сифатида иш бошлаган биринчилардан бири бўлган. 1930-йилларда «Янги йўл», «Маориф ва ўқитувчи», «Аланга» журналларини безаган, Самарқанд педагогика техникуми ва бошқа билим юртларида дарс берган, расм ўргатишга оид қўлланмалар ёзган («Ўзбекча расмлик кесма алифбе», 1932; «Расм ўрганиш қўлланмаси», «Ҳарф ёзишни ўрганинг», 1935).

Икромовнинг китоб графикасида ўзбек нақш санъати анъаналари асос бўлган: у «қуш жадвал», «тамға», «ислимий» каби унсурлардан, геометрик ва ўсимликсимон безаклардан фойдаланган. Илк йирик тажрибалари — Василий Успенскийнинг «Фарҳод ва Ширин» мусиқали драмаси партитураси (1937), Муқимий шеърлари (1938) ва «Ўзбек халқ қўшиқлари» (1939) безаклари. Кейинчалик Алишер Навоийнинг 500 ва 525 йилликлари муносабати билан «Хамса», тўрт жилдлик «Хазойин ул-маоний» (1959–1960) ва «Лирика» (1964), шунингдек Ибн Сино «Тиб қонунлари» (1954-йилдаги 1-китоб), кўп жилдли «Ўзбек халқ мусиқаси» (1955), Қодирийнинг «Танланган асарлар»и (1958), Ойбекнинг «Навоий» романи ва Навоий «Асарлар»и (1968–1970) каби нашрларни безаган.

Унинг безаган китоблари 1959-йилда Лейптсигдаги Халқаро китоб кўргазмасида диплом ва медал билан тақдирланган. Ўша йили Икромов Ўзбекистон Рассомлар уюшмаси бошқаруви раиси этиб тайинланган ва бу лавозимда 1965-йилгача ишлаган. 1944-йилда унга Ўзбекистон ССР халқ рассоми унвони берилган; яна иккита орден ва медаллар билан ҳам тақдирланган.

1964-йилда, рассомнинг 60 ёши муносабати билан, Давлат санъат музейида унинг асарлари кўргазмаси ўтказилган; 1965-йилда китоб графикаси кўргазмаси каталоги, 1967-йилда С. Круковскаянинг унга бағишланган монографияси нашр этилган. Искандар Икромов 1972-йил 6-ноябрда вафот этган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1922–1924
    Туркистон ўлка рассомлик мактаби

    Тошкентда рассомлик таълимининг биринчи босқичини ўтаган.

  2. 1925–1929
    Ленинград бадиий-саноат техникуми

    Китоб санъати ва расм ўқитиш усулларини ўрганиб, техникумни тамомлаган.

  3. 1929–1959
    Давлат нашриётида безак бўлими мудири

    Ўзбекистон давлат нашриётида ўзбек ва рус тилларидаги бадиий, мусиқий ва техник китобларни безаш ишини бошқарган.

  4. 1930-йиллар
    Журналлар безаги ва ўқитувчилик

    «Янги йўл», «Маориф ва ўқитувчи», «Аланга» журналларини безаган, Самарқанд педагогика техникуми ва бошқа билим юртларида дарс берган.

  5. 1937
    «Фарҳод ва Ширин» партитураси

    Успенскийнинг мусиқали драмаси партитуралари учун нақш композицияларини яратган.

  6. 1944
    Ўзбекистон ССР халқ рассоми

    Унга республиканинг халқ рассоми унвони берилган.

  7. 1954–1955
    Ибн Сино ва халқ мусиқаси нашрлари

    «Тиб қонунлари»нинг 1-китоби ва «Ўзбек халқ мусиқаси» 1-жилдини безаган.

  8. 1959
    Лейптсигда мукофот

    Безаган китоблари Халқаро китоб кўргазмасида диплом ва медал билан тақдирланган.

  9. 1959–1965
    Рассомлар уюшмаси раиси

    Ўзбекистон Рассомлар уюшмаси бошқарувини бошқарган.

  10. 1959–1960
    Навоий «Хазойин ул-маоний»си

    Навоийнинг 500 йиллиги муносабати билан тўрт жилдлик девонни безаган.

  11. 1964
    60 йиллик кўргазмаси

    Давлат санъат музейида сўнгги йиллардаги асарлари намойиш этилган.

  12. 1968–1970
    Навоий «Асарлар»и

    Навоий асарлари тўпламини безаган.

Асарлар

  • «Фарҳод ва Ширин» партитураси (1937)
    Китоб безаги

    Василий Успенскийнинг мусиқали драмаси партитуралари учун нақш композициялари.

  • Муқимий «Шеърлар»и (1938)
    Китоб безаги

    Муқимий шеърлари тўпламининг безаги.

  • «Ўзбек халқ қўшиқлари» (1939)
    Китоб безаги

    Халқ қўшиқлари тўпламининг безаги.

  • Ибн Сино «Тиб қонунлари», 1-китоб (1954)
    Китоб безаги

    Ибн Сино асарининг ўзбекча нашри безаги.

  • «Ўзбек халқ мусиқаси», 1-жилд (1955)
    Китоб безаги

    Кўп жилдли нашрнинг биринчи жилди.

  • Қодирий «Танланган асарлар» (1958)
    Китоб безаги

    Абдулла Қодирий асарлари тўпламининг безаги.

  • Навоий «Хазойин ул-маоний» (1959)
    Китоб безаги

    Навоий тўрт жилдлик девони, 1959–1960-йилларда нашр этилган.

  • Навоий «Лирика» (1964)
    Китоб безаги

    Навоий лирикаси тўпламининг безаги.

  • Навоий «Асарлар» (1968)
    Китоб безаги

    Навоий асарлари тўплами, 1968–1970-йилларда нашр этилган.

  • «Ўзбекча расмлик кесма алифбе» (1932)
    Қўлланма

    Расм ва ёзувни ўргатишга оид ўқув қўлланмаси.

Алоқадор шахслар

Искандар Икромов (1904–1972) — Рассом | Shaxs.uz