Асосий қисмга ўтиш
Исоҳор Оқилов

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Исоҳор Оқилов

Раққос · Самарқанд

Ўзбек раққоси ва балетмейстери (1914–1988), Ўзбекистон ССР халқ артисти; бухоро саҳна рақси мактабини яратган, «Ларзон» рақсининг муаллифи, Оқиловлар сулоласининг ибтидосида турган устоз.

Фаолият:
Раққос
Ҳақиқий исми:
Исоҳор Хаимович Оқилов
Ҳаёт йиллари:
1914 — 27 сентабр 1988
Туғилган жой:
Самарқанд
Онаси:
Давора хоним
Турмуш ўртоғи:
Маргарита Оқилова
Фарзандлар:
Зулайҳо Оқилова
Гавҳар Оқилова
Лола Оқилова
Артур Оқилов
  • Ўзбекистон ССР халқ артисти
  • Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти

Биография

Исоҳор Оқилов (Исаҳар Хаимович Акилов) — ўзбек раққоси ва балетмейстери, Ўзбекистон ССР халқ артисти. У ўзбек саҳна рақсининг асосчиларидан бири, бухоро саҳна рақси мактабини яратган устоз сифатида танилган; энг машҳур саҳналаштирилган рақсларидан бири — «Ларзон». Оқиловлар раққослар сулоласининг ибтидосида туради.

1914-йилда Самарқандда раққосалар оиласида туғилган; онаси Даворахоним Бухоро амирининг саройида рақс тушган. Самарқандда мусиқадан сабоқ олган, балетмейстер Али Ардобус тўгарагида шуғулланган. 1929-йилда Муҳиддин Қори-Ёқубов уни ўз театрига олган; у ердаги студияда рақс, қўшиқ ва саҳна маҳоратини ўрганган. Ўн саккиз ёшида «Чархи ду зона» (тиззада айланиш) деб аталувчи мураккаб рақс усулини пухта эгаллаб, унинг моҳир ижрочисига айланган. 1930-йилларда Бухоро яҳудий мусиқали театрида балетмейстер бўлиб ишлаган.

1937-йилдан Тошкентда Ўзбекистон давлат филармониясида фаолият юритиб, катта ансамбл ва яккахон рақс дастурларини саҳналаштирган. Рафиқаси Маргарита билан бирга «Баҳор», «Шодлик», «Гўзал» ва бошқа профессионал рақс жамоаларини ташкил этишда қатнашган. Унинг ижодида бухоро рақси алоҳида ўрин тутади: «Мавриги» катта бухоро рақс сюитаси ҳамда яккахон «Ларзон» шулар жумласидандир. «Ларзон»ни Игор Моисеев «ўзбек рақси боғининг инжуси» деб атаган; кейинчалик уни Галия Измоилова, Кундуз Миркаримова, Клара Юсупова, Вилоят Оқилова ва бошқа машҳур раққосалар ижро этган. «Ляган» (лаганли рақс) ҳам унинг саҳналаштирган асарлари қаторида тилга олинади.

Моисеев билан дўстлик ва ҳамкорлик унинг ижодига катта таъсир кўрсатган: Оқилов ансамбл билан стажировкадан ўтган, катта композиция қуриш санъатини ундан ўрганган. Шогирдлари орасида Клара Юсупова, Қизлархон Дустмуҳамедова, Малика Аҳмедова, Дилафрўз Жабборова, Қодир Мўминов, Насриддин Шерматов номлари тилга олинади. 1987-йилда Розия Каримованинг «Исоҳор Оқилов саҳналаштирган ўзбек рақслари» китоби нашр этилган.

Рафиқаси Маргарита Оқилова ҳам раққоса, Ўзбекистон ССР халқ артисти эди. Қизлари — Ўзбекистон ССР халқ артисти Вилоят, хореограф Зулайҳо ва Лола Оқиловалар — отаси изидан боришди.

У Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони ва Ўзбекистон ССРнинг Ҳамза номидаги Давлат мукофоти билан тақдирланган. 1988-йил 27-сентабрда Тошкентда вафот этган ва Чиғатой қабристонига дафн этилган. Тошкентда унинг номи билан кўча аталган, яшаган уйига хотира лавҳаси ўрнатилган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1914
    Туғилиши

    Самарқандда раққосалар оиласида дунёга келган.

  2. 1929
    Қори-Ёқубов театри

    Муҳиддин Қори-Ёқубов театрида ва унинг қошидаги студияда рақс, қўшиқ ва саҳна маҳоратини ўрганган.

  3. «Чархи ду зона»

    Ўн саккиз ёшида тиззада айланишга асосланган мураккаб рақс усулини эгаллаган.

  4. 1930-йиллар
    Бухоро яҳудий театри

    Бухоро яҳудий мусиқали театрида балетмейстер бўлиб ишлаган.

  5. 1937
    Давлат филармонияси

    Тошкентда Ўзбекистон давлат филармониясида балетмейстер; йирик ансамбл ва яккахон рақсларни саҳналаштирган.

  6. Рақс жамоалари

    Рафиқаси билан бирга «Баҳор», «Шодлик», «Гўзал» ансамблларини ташкил этишда қатнашган.

  7. Моисеев билан ҳамкорлик

    Игор Моисеев ансамблида стажировкадан ўтган; у билан яқин дўст бўлган.

  8. 1987
    Китоб

    Розия Каримованинг «Исоҳор Оқилов саҳналаштирган ўзбек рақслари» китоби нашр этилган.

  9. 1988
    Вафоти

    27-сентабрда Тошкентда вафот этган; Чиғатой қабристонига дафн этилган.

Асарлар

  • «Ларзон»
    Рақс

    Тўртта мақом асосида яратилган яккахон бухоро рақси; Игор Моисеев уни «ўзбек рақси боғининг инжуси» деб атаган.

  • «Мавриги»
    Рақс

    Катта бухоро рақс сюитаси.

  • Лаганли рақс
    Рақс

    Ушбу рақс ҳам Оқилов саҳналаштирган асарлар қаторида тилга олинади.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш