Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Муҳаййир

Ёзувчи · Фарғона

Қўқонлик шоир, таржимон ва хаттот; ўзбек ва форс-тожик тилларида ғазал, мухаммас, рубоий ёзган, девонини ўз қўли билан кўчирган.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоир
Ҳақиқий исми:
Муҳаммадқул Муҳаммадрасул ўғли
Ҳаёт йиллари:
1842 — 1918
Туғилган жой:
Қўқон, Фарғона

Биография

Муҳаййир — Муҳаммадқул Муҳаммадрасул ўғлининг тахаллуси. Қўқонда 1842-йилда дунёга келган шоир умрининг сўнгги йилларини Риштон туманида ўтказиб, 1918-йилда оламдан ўтди. Замондошлари уни шоир, таржимон ва нафис ёзув эгаси сифатида билган; ижодида ўзбек тили билан бирга форс-тожик тили ҳам ўрин олган.

Ёшлигида, 1875–1885-йилларда Бухоро мадрасаларида ўқиган. Қўқон адабий даврасида Муқимий, Фурқат, Муҳйи, Завқий, Нодим Намангоний, Мунтазир каби ижодкорлар билан ҳамфикр бўлган. Лутфий, Жомий, Ҳофиз Шерозий ва Навоийнинг ғазалларига жавобан мухаммас ва назира ёзган. Тасаввуфга хос рамзлар ва ишоралар шеърларида кўзга ташланади.

Шоир девонини ўзи қўлда кўчириб чиққан ва бу девоннинг икки тўлиқ нусхаси бизгача етган. Унда ғазаллар билан бирга мухаммас, мусаддас, мурабба, таржеъбанд, рубоийлар ва «Қирқ ҳадис»нинг шеърий талқини жамланган; жами 10 000 мисрадан кўпроқ. Фиқҳга оид форсча «Салот-и Масъудий» асарини ўзбек тилига ўгирган, 1870-йилда эса Навоийнинг терма девонидан нусха кўчирган.

Унинг учта қўлёзма девони Шарқшунослик институтида ва Давлат адабиёт музейида сақланмоқда.

Ҳаёт йўли

  1. 1842
    Туғилган

    Қўқонда туғилган.

  2. 1870
    Навоий девонини кўчирди

    Алишер Навоийнинг терма девонини настаълиқ хатида кўчирган.

  3. 1875–1885
    Бухоро мадрасаларида ўқиди

    Бухоро мадрасаларида таҳсил олган.

  4. 1918
    Вафоти

    Риштон туманида вафот этган.

Асарлар

  • Девон

    350 ғазал, 35 мухаммас, 3 мусаддас, 6 мурабба, 2 таржеъбанд, 73 рубоий

  • «Қирқ ҳадис» (шеърий таржима)
  • «Салот-и Масъудий» (ўзбекча таржима)
Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Муҳаййир (1842–1918) — Ёзувчи | Shaxs.uz