
Биография
Порсо Шамсиев Навоий меросини ва қадимий матнларни ўрганган олим: у филология фанлари доктори (1970) ва хизмат кўрсатган фан арбоби (1972) эди. У 1897-йил 10-февралда Бухорода туғилган, илм олишни шаҳар мадрасаларида давом эттирган. 1930-йилларгача мадраса, мактаб ва маърифат соҳасидаги идораларда ишлаган. Кейин нашриёт ишига ўтиб, Ўзбекистон Давлат нашриётида (1931–1936) ҳамда Ўқув-педагогика нашриётида (1936–1940) муҳаррирлик қилди, 1941–1945-йилларда Фанлар академияси нашриётида муҳаррир бўлди. 1945-йилдан вафотигача Тил ва адабиёт институтида катта илмий ходим эди.
Унинг асосий йўналиши Навоий асарларининг матнини ўрганиш ва нашрга тайёрлаш бўлди. «Маҳбуб ул-қулуб»нинг, «Мажолис ун-нафоис»нинг, «Муҳокамат ул-луғатайн»нинг ва шоирнинг бошқа асарларининг илмий-танқидий матнини нашрга тайёрлади, Навоий асарларининг 15 жилдлик тўплами нашрида фаол иштирок этди. «Хамса»ни илмий-танқидий усулда нашрга тайёрлади; шу матн бўйича олиб борган текстологик изланишлари эса 1970-йилда унинг докторлик диссертацияси бўлди.
Форс тилидаги «Макорим ул-ахлоқ» (Хондамир) унинг таржимасида ўзбекча ўқилади; С. Мирзаев билан ҳамкорликда «Бобурнома»нинг илмий нашрини ҳам тайёрлаган. «Ўзбек адабиёти» мажмуаси (5 китоб)нинг тузилиши, таҳрири ва изоҳларида ҳам унинг ҳиссаси бор. Британия музейида сақланадиган, Абдужамилга нисбат бериладиган «Туҳфат ус-салотин» микрофилмини таҳлил қилиб, бу асар Навоий ғазалларидан танланган шоҳбайтлардан иборат эканини, уларни хаттот Абдужамил кўчирганини ва мавзулар бўйича 45 фаслга ажратилганини аниқлади.
Шунингдек у ўқув адабиётлари муаллифи: дарсликлар қаторида «Ўқиш китоби» (1-, 2-китоблар), «Ўзбек тили дарслиги», «Адабиёт дарслиги» ва «Адабиётдан иш китоби» бор. Ғафур Ғуломнинг тўрт жилдлик «Танланган асарлар»и ва икки жилдлик «Адабий-танқидий мақолалар»ини нашрга тайёрлади. С. Иброҳимов билан ҳамкорликдаги луғатлари — 1953-йилда «Ўзбек классик адабиёти луғати», 1972-йилда эса «Навоий асарларининг луғати» — нашр этилди.
Фан арбоби унвони унга 1972-йилда берилди. Порсо Шамсиев ўша йилнинг 21-мартида Тошкентда вафот этди; Тошкентдаги кўчалардан бири унинг номини олган.
Карьера
- Ўзбекистон Давлат нашриёти (Ўздавнашр)Муҳаррир (Ўзбекистон Давлат нашриёти, кейин Ўқув-педагогика нашриёти) · Тошкент · 1931–1940ҳозирги номи — Ўзбекистон давлат нашриёти
- Тил ва адабиёт институтиКатта илмий ходим · Тошкент · 1945–1972
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР фан арбоби1972 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1897Туғилган
Бухорода.
- 1930-йилларгачаМадраса ва маориф муассасаларида
Мадраса, мактаб ва маърифат идораларида ишлаган.
- 1931–1940Нашриётларда муҳаррир
Ўзбекистон Давлат нашриёти (1931–1936) ва Ўқув-педагогика нашриёти (1936–1940).
- 1941–1945Фанлар академияси нашриётида
Муҳаррир.
- 1945–1972Тил ва адабиёт институти
Катта илмий ходим.
- 1953«Ўзбек классик адабиёти луғати»
С. Иброҳимов билан ҳамкорликда.
- 1970Докторлик диссертацияси
«Хамса» илмий-танқидий матни бўйича текстологик тадқиқот; филология фанлари доктори.
- 1972Унвон ва вафот
«Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби» унвони; 21-мартда Тошкентда вафот этган.
Асарлар
- «Адабиётдан иш китоби»Дарслик
- «Адабиёт дарслиги»Дарслик
- «Ўзбек тили дарслиги»Дарслик
- «Ўқиш китоби» (1- ва 2-китоблар)Дарслик
- «Ўзбек классик адабиёти луғати» (С. Иброҳимов билан) (1953)Луғат
- «Навоий асарларининг луғати» (С. Иброҳимов билан) (1972)Луғат
- Навоий, «Хамса» (илмий-танқидий матн)Нашрга тайёрлаган
- Навоий, «Муҳокамат ул-луғатайн», «Мажолис ун-нафоис», «Маҳбуб ул-қулуб» (илмий-танқидий матнлар)Нашрга тайёрлаган
- Хондамир, «Макорим ул-ахлоқ» (таржима)Таржима
- Бобур, «Бобурнома» (илмий нашр, С. Мирзаев билан)Нашрга тайёрлаган
- Ғафур Ғулом, «Танланган асарлар» (4 жилд)Нашрга тайёрлаган