
Ўзбек шарқшуноси, филология фанлари доктори, Ўзбекистон Фанлар академияси академиги; Ибн Сино ва Беруний асарларини таржима қилган ва тадқиқ этган, Шарқ қўлёзмалари мутахассиси.
Биография
Убайдулла Исроилович Каримов — шарқшунос олим, Шарқ кимёси, доришунослиги ва табобат тарихининг тадқиқотчиси, Ибн Сино ҳамда Беруний меросини ўрганувчи мутахассис. У 1920-йил 1-апрелда Тошкентда туғилган. 1941-йилда Ўрта Осиё индустрия институтининг кимё-технология факултетини, 1949-йилда Ўрта Осиё давлат университетининг шарқ факултетини тугатган. Иккинчи жаҳон урушида иштирок этган.
1949–1952-йилларда ўзи битирган шарқ факултетида форс тилидан сабоқ берди. 1952-йилдан Ўзбекистон Фанлар академиясининг Шарқшунослик институтига ўтиб, аввал кичик, кейин катта илмий ходим (1952–1958) бўлди, сўнг кетма-кет бўлим мудири лавозимларида ишлади: Шарқ қўлёзмаларини тавсифлаш ва каталоглаштириш бўлимида (1959–1975), Шарқ ёзма ёдгорликларини ўрганиш ва нашр этиш бўлимида (1976–1988). Кейин етакчи (1988–1990), 1990–1997-йилларда эса бош илмий ходим бўлди.
Тадқиқотлари асосан Шарқ кимёси, доришунослиги ва табобат тарихига бағишланган; бу мавзулардаги йирик арабча ва форсча қўлёзма манбаларни таржима қилиб, ўрганган. Институтнинг қўлёзмалар фондида «Китоб сирр ул-асрор» («Сирлар сири китоби») сақланарди — бу фанга номаълум эди, муаллифи эса Абу Бакр Муҳаммад ибн Закариё ар-Рози, мавзуси кимё; Каримов уни ўрганиб, алоҳида илмий асар ёзди.
Абу Али ибн Сино илмий меросини ўрганиш ва таржима қилишда Каримов асосий олимлардан бири ҳисобланади. У «Тиб қонунлари»нинг ўзбекча ва русча тўлиқ нашрларини тайёрлаш ва таржима қилиш ишида қатнашди. Берунийнинг «Фармакогнозия» деб ҳам аталувчи «Китоб ас-сайдана фи-т-тибб» асарини таржима қилиб, тадқиқ этди; рус тилидаги 7 жилдлик «Танланган асарлар»ни тайёрлаш ишида (1957–1987) иштирок этди. 1955-йилда Теҳронда Ибн Сино ижодига бағишланган халқаро симпозиумда илмий маърузалар билан чиқди.
Олим 1971-йилда Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофотини олди (бошқа бир манбада бу йил 1989 деб кўрсатилган), 1972-йилда филология фанлари доктори бўлди. 1980-йилда унга хизмат кўрсатган фан арбоби унвони берилди, 1984-йилда Иордания Қироллик академиясининг фахрий аъзоси этиб сайланди, 1995-йилда Ўзбекистон Фанлар академиясининг академиги бўлди. Убайдулла Каримов 1997-йил 11-октабрда вафот этди. 2021-йилда IRCICA ва Беруний номидаги Шарқшунослик институти унинг хотирасига бағишлаб халқаро конференция ўтказди.
Таълим
- Ўрта Осиё давлат университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1949 · Шарқ факултетиҳозирги номи — Ўзбекистон Миллий университети
- Ўрта Осиё индустрия институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1941 · Кимё-технология факултети
Карьера
- Ўзбекистон Фанлар академиясиАкадемик · Тошкент · 1995–1997
- Институт востоковедения АН Узбекской ССРИлмий ходим, бўлим мудири, бош илмий ходим · Тошкент · 1952–1997ҳозирги номи — Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР фан арбоби1980 · Ўзбекистон ССР
Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1971 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1920Дунёга келган
1-апрел куни Тошкентда.
- 1941Индустрия институтини битирган
Ўрта Осиё индустрия институтининг кимё-технология факултетида ўқиган.
- 1949Университет битирувчиси
Ўрта Осиё давлат университетининг шарқ факултетида таълим олган.
- 1949–1952Ўқитувчи
Шарқ факултетида форс тили ўқитувчиси бўлган.
- 1952–1958Шарқшунослик институтида
Аввал кичик, кейин катта илмий ходим лавозимларида ишлаган.
- 1957–1987Беруний асарлари нашри
Берунийнинг рус тилидаги 7 жилдлик сайланма асарларини чоп этишга тайёрлашда иштирок этган.
- 1959–1975Бўлим мудири
Шарқ қўлёзмалари тавсифи ва каталоги бўлимига раҳбарлик қилган.
- 1971Давлат мукофоти
Ўзбекистоннинг Беруний номидаги Давлат мукофоти билан тақдирланган.
- 1972Фан доктори
Филология фанлари доктори илмий даражасини олган.
- 1976–1988Бўлим мудири
Шарқ ёзма ёдгорликларини тадқиқ қилиш ва нашр эттириш бўлимини бошқарган.
- 1980Унвон
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби.
- 1984Иордания академияси
Иордания Қироллик академияси фахрий аъзолигига сайланган.
- 1995Академик
Ўзбекистон Фанлар академиясининг академиги этиб танланган.
- 1990–1997Институтдаги сўнгги лавозим
Шарқшунослик институтида бош илмий ходим вазифасида ишлаган.
- 1997Оламдан ўтган
11-октабр куни.
Асарлар
- «Китоб сирр ул-асрор» (ар-Рози) тадқиқиИлмий тадқиқот
- Ибн Сино, «Тиб қонунлари»Тўлиқ нашрни тайёрлаш ва таржима (ўзбек, рус)
- Беруний, «Китоб ас-сайдана фи-т-тибб»Таржима ва тадқиқ
- Беруний, «Танланган асарлар» (7 жилд) (1987)Нашрга тайёрлашда иштирок (1957–1987)