Karim Zokirov

Karim Zokirovich Zokirov 1912-yil 12-martda Toshkentda tug'ilgan. Otasi Zokir oqsoqol mahallada hurmat qozongan hunarmand bo'lgan; oila shaharning eski qismidagi Hovuz mahallasida yashagan.

Zokirov sahnaga 1920-yillarning oxirida dramatik aktyor sifatida kirib kelgan: 1928–1929-yillarda O'zbek davlat drama teatrida, 1930–1931-yillarda Ishchi yoshlar teatrida o'ynagan. So'ng O'zbek davlat musiqali teatriga o'tgan; musiqali dramada aktyor qo'shiq ham aytishi kerak edi. 1934–1936-yillarda Moskva konservatoriyasi qoshidagi o'zbek opera studiyasida N. I. Speranskiy sinfida tahsil olgan. 1936-yilda o'sha yerda u va rafiqasi, xonanda Shohista Saidovaning to'ng'ich o'g'li Botir dunyoga kelgan.

Musiqali teatr sahnasida Zokirov musiqali dramalarda rollar yaratgan: Xurshidning V. Uspenskiy va G. Mushel musiqasi bilan sahnalashtirilgan «Farhod va Shirin»ida Farhod, G'. Zafariy va T. Jalilovning «Halima»sida Ne'mat, Xurshid va T. Sodiqovning «Layli va Majnun»ida Majnun rollarini ijro etgan. 1939-yil 11-iyunda jamoa O'zbek davlat opera va balet teatri sifatida birinchi milliy opera — S. Vasilenko va M. Ashrafiyning «Bo'ron» operasi bilan ish boshlagan; premyerada bosh partiyani Zokirov va Mixail Davidov kuylagan. O'sha yili xonandaga O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni berilgan.

1939-yildan umrining oxirigacha u 1948-yilda Alisher Navoiy nomi berilgan bu teatrning yetakchi yakkaxonlaridan biri bo'lib qolgan va uning sahnasida o'ttizdan ortiq partiyani kuylagan. O'zbek operalarida R. Glier va T. Sodiqovning «Gulsara»sida Ibrohim, T. Jalilov va B. Brovsinning «Tohir va Zuhra»sida Tohir, A. Kozlovskiyning «Ulug'bek»ida Ulug'bek, A. Chishkoning «Mahmud Torobiy»sida Torobiy, M. Ashrafiyning «Dilorom»ida Shoh Bahrom obrazlarini yaratgan. Eng mashhur roli — teatr 1959-yilda sahnalashtirgan S. Yudakovning «Maysaraning ishi» hajviy operasidagi Mulla Do'st. Jahon mumtoz operalaridan J. Bizening «Karmen»ida Eskamilo va P. Chaykovskiyning «Pikovaya dama»sida Yeletskiy partiyalarini, shuningdek, Ye. Brusilovskiy, U. Hojibekov va A. Spendiarov operalaridagi partiyalarni ijro etgan.

Zokirov konsertlarda ham ko'p kuylagan: xalq qo'shiqlari, o'zbek bastakorlari asarlari va maqom qismlari — «Istarman», «Ey nigorim», «Chorgoh», «Navbahor», «Ko'chabog'i», «Girya», «Karimqulbegi», «Dugoh». «O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» uning ovozidagi ochiq tovushni va ijro uslubi o'zbek xalq an'anasiga ham, zamonaviy ijrochilik maktabiga ham tayanganini qayd etadi. Lenin, Mehnat Qizil Bayroq va «Hurmat belgisi» ordenlari bilan taqdirlangan.

Karim Zokirov 1977-yil 19-fevralda Toshkentda vafot etgan. Rafiqasi — Muqimiy nomidagi teatrda chiqqan aktrisa va xalq qo'shiqlari ijrochisi Shohista Saidova (1917–2000) bilan olti farzandni — Botir, Luiza, Naufal, Farrux, Jamshid va Ravshanni voyaga yetkazgan. Ularning deyarli hammasi hayotini sahna bilan bog'lagan va oila o'zbek musiqasi tarixiga Zokirovlar sulolasi nomi bilan kirgan: Botir Zokirov o'zbek estradasining asoschilaridan biri, Luiza estrada xonandasi, Farrux «Yalla» ansamblining rahbari, Jamshid Hamza nomidagi teatr aktyori bo'lgan. Nevaralarining ko'pchiligi ham sahnada, ular orasida xonanda Nargiz Zokirova bor.